Według danych Agencji Rynku Energii pod koniec maja 2026 roku w Polsce działało około 1,64 mln prosumenckich instalacji fotowoltaicznych o łącznej mocy 13,5 GW. Rok wcześniej było ich 1,56 mln. Rynek nie stanął, ale zmienił się sposób liczenia opłacalności. Czasy, gdy panele działały jak darmowy „akumulator” w sieci, minęły wraz z net-meteringiem. Dziś o tym, czy instalacja się zwróci, decyduje głównie to, ile prądu zużyjesz w momencie, gdy panele go produkują.
Wyjaśniamy, jak w listopadzie 2026 roku działa net-billing, ile kosztuje instalacja 5-10 kWp, kiedy ma sens magazyn energii i co z programem Mój Prąd. Na końcu liczymy okres zwrotu dla trzech wariantów.
Net-billing w 2026 roku: jak rozliczana jest nadwyżka
Każdy, kto zgłosił mikroinstalację po 31 marca 2022 roku, rozlicza się w systemie net-billing. Prąd oddany do sieci nie jest liczony w kilowatogodzinach, tylko w złotówkach. Jego wartość trafia na tak zwany depozyt prosumencki, z którego pokrywasz później rachunki za energię pobraną z sieci.
- Wycena. Instalacje przyłączone od 1 lipca 2024 roku rozliczają nadwyżki po cenach rynkowych z krótkich okresów (RCE), które zmieniają się w ciągu doby. Starsze instalacje mogą zostać przy cenie miesięcznej (RCEm) albo dobrowolnie przejść na RCE.
- Współczynnik 1,23. Od 27 grudnia 2024 roku wartość energii oddanej do sieci mnoży się przez 1,23, co nieco zwiększa depozyt.
- Ceny ujemne. Gdy RCE spada poniżej zera, depozyt nie rośnie, ale też nie maleje. W słoneczne, wietrzne dni takich okresów bywa sporo: w lipcu 2026 roku ceny ujemne wystąpiły łącznie przez 38 godzin.
- 12 miesięcy na wykorzystanie. Środki z depozytu trzeba zużyć w ciągu roku. Później można odzyskać tylko część nadwyżki: do 20 proc., a w przypadku prosumentów, którzy przeszli z RCEm na RCE, do 30 proc.
- Tylko energia, bez dystrybucji. Depozytem płacisz za samą energię. Opłaty dystrybucyjne za prąd pobrany z sieci regulujesz normalnie.
Ile to w praktyce? Miesięczna rynkowa cena energii (RCEm) w 2026 roku wahała się od około 133 zł za MWh w kwietniu do 346 zł we wrześniu, czyli od 13 do 35 gr za kWh. Tymczasem prąd kupowany z sieci kosztuje w 2026 roku, po wygaśnięciu zamrożenia cen, około 1,18-1,31 zł za kWh brutto ze wszystkimi opłatami. Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało pod koniec września 2026 roku, że nie prowadzi prac nad zasadniczą zmianą modelu net-billingu.
Autokonsumpcja ważniejsza niż moc
Autokonsumpcja to część wyprodukowanej energii, którą zużywasz na miejscu, zanim popłynie do sieci. Każda taka kilowatogodzina oszczędza ci pełną cenę zakupu, w naszym wyliczeniu około 1,05 zł. Kilowatogodzina oddana do sieci jest warta mniej więcej czwartą część tej kwoty. Dlatego większa instalacja nie zawsze oznacza większy zysk.
W typowym domu bez magazynu i bez sterowania odbiornikami autokonsumpcja wynosi zwykle 25-35 proc. Da się ją podnieść bez dużych wydatków: programując pralkę, zmywarkę i grzanie wody na godziny południowe, ładując samochód elektryczny w dzień, a latem korzystając z klimatyzacji, która pracuje najintensywniej wtedy, gdy panele produkują najwięcej. Dobrze zestrojona z fotowoltaiką bywa też pompa ciepła, choć zimą panele dają niewiele energii.
Ile kosztuje instalacja 5-10 kWp w 2026 roku
Ceny paneli i falowników ustabilizowały się. Serwisy kosztowe podają w 2026 roku najczęściej 4-6 tys. zł za każdy kWp przy typowej instalacji dachowej, przy czym im większa instalacja, tym niższy koszt jednostkowy.
| Moc instalacji | Orientacyjny koszt brutto z montażem | Roczna produkcja (ok. 1000 kWh/kWp) |
|---|---|---|
| 5 kWp | 20-28 tys. zł | ok. 5000 kWh |
| 6 kWp | 24-33 tys. zł | ok. 6000 kWh |
| 8 kWp | 30-40 tys. zł | ok. 8000 kWh |
| 10 kWp | 32-52 tys. zł | ok. 10 000 kWh |
Ceny dotyczą standardowego montażu na dachu skośnym, bez magazynu energii, optymalizatorów i konstrukcji gruntowej. Produkcja 1000 kWh z 1 kWp rocznie to uproszczenie planistyczne; na południu kraju i przy dobrej orientacji dachu bywa więcej, przy zacienieniu mniej.
Formalności są proste, ale nie zerowe. Mikroinstalacja nie wymaga pozwolenia na budowę. Instalację powyżej 6,5 kW trzeba jednak uzgodnić z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych i zawiadomić o niej Państwową Straż Pożarną. Przyłączenie zgłasza się operatorowi sieci dystrybucyjnej, co zwykle załatwia instalator. Jeśli przy okazji planujesz wymianę instalacji elektrycznej w domu, połącz oba projekty, bo rozdzielnica i zabezpieczenia muszą do siebie pasować.
Magazyn energii: kiedy ma sens
Magazyn przechowuje nadwyżki z południa i oddaje je wieczorem. W domu, który dużo zużywa po zmroku, może podnieść autokonsumpcję z około jednej trzeciej do ponad połowy produkcji. Według poradników kosztowych z 2026 roku magazyn o pojemności 10 kWh z montażem kosztuje zwykle 20-30 tys. zł. Do tego może dojść wymiana zwykłego falownika na hybrydowy, wyceniana na 5-9 tys. zł.
Od 20 października 2026 roku trwa nabór w programie Przydomowe Magazyny Energii (część 2) prowadzonym przez NFOŚiGW. Budżet to do 1 mld zł, a wnioski przyjmowane są do 1 października 2027 roku lub do wyczerpania środków. Dotacja do magazynu energii to 30 proc. kosztów, nie więcej niż 800 zł za kWh pojemności i maksymalnie 16 tys. zł dla prosumenta w net-billingu (8 tys. zł w net-meteringu). Magazyn musi mieć co najmniej 10 kWh, system zarządzania energią i możliwość pracy wyspowej, a jego pojemność w Wh ma wynosić co najmniej dwukrotność mocy paneli w Wp. Przy instalacji 8 kWp oznacza to magazyn od 16 kWh. Kwalifikują się koszty poniesione od 1 listopada 2025 roku.
Okres zwrotu na przykładzie
Dom zużywający 5500 kWh prądu rocznie. Cena prądu z sieci: 1,05 zł za kWh (część zmienna rachunku), z czego około 0,62 zł to energia, którą można opłacić z depozytu. Wartość energii oddanej do sieci: 0,28 zł za kWh, już z mnożnikiem 1,23. Magazyn 10 kWh za 25 tys. zł, dotacja PME 7,5 tys. zł. Straty magazynowania 10 proc. Ceny stałe przez cały okres, bez inflacji i bez ulgi podatkowej.
| Wariant | Koszt | Autokonsumpcja | Oszczędność rocznie | Prosty okres zwrotu |
|---|---|---|---|---|
| A: 5 kWp bez magazynu | 24 000 zł | 32 proc. | ok. 2630 zł | ok. 9 lat |
| B: 8 kWp bez magazynu | 34 000 zł | 25 proc. | ok. 3780 zł | ok. 9 lat |
| C: 5 kWp + magazyn 10 kWh z dotacją | 41 500 zł | 66 proc. | ok. 3900 zł | ok. 10,7 roku |
| C bez dotacji | 49 000 zł | 66 proc. | ok. 3900 zł | ok. 12,6 roku |
Sama instalacja zwraca się w tym modelu po około 9 latach. Magazyn podnosi oszczędności o około 1260 zł rocznie, ale nawet z dotacją jego własny zwrot to blisko 14 lat, czyli mniej więcej tyle, ile wynosi typowa gwarancja na baterie. Wynik jest wrażliwy na ceny: gdy wartość oddanej energii spadnie do 0,20 zł, zwrot wariantu A wydłuży się do około 10 lat, a przy cenie prądu z sieci 1,20 zł skróci do około 8,4 roku. Jeśli odliczysz wydatki w uldze termomodernizacyjnej, okres zwrotu będzie krótszy.
Wniosek jest prosty. W 2026 roku fotowoltaika nadal się opłaca, jeśli jest dobrana do zużycia. Magazyn to dziś bardziej sposób na niezależność i zasilanie awaryjne niż szybki zarobek, chyba że dom zużywa dużo energii wieczorem, a ceny prądu będą rosły.
Mój Prąd: czy trwa nabór?
Nie. Na początek listopada 2026 roku nie ma otwartego naboru w programie Mój Prąd. Po zakończeniu edycji 6.0 NFOŚiGW uruchomił program przejściowy, oficjalnie nazwany „Przydomowe Magazyny Energii - część 1”. Był przeznaczony dla prosumentów w net-billingu, którzy ponieśli koszty od 1 sierpnia 2024 do 31 października 2025 roku. Nabór trwał od 30 marca do 8 maja 2026 roku, a dogrywka od 8 do 19 czerwca. NFOŚiGW zapowiedział, że kolejnej dogrywki nie będzie.
Programu Mój Prąd 7.0 w dotychczasowej formie nie ogłoszono. Obecnie jedynym ogólnopolskim wsparciem dla prosumentów jest opisany wyżej program dla magazynów energii (część 2). Samych paneli nie dofinansowuje. Nadal można natomiast odliczyć koszt instalacji fotowoltaicznej w uldze termomodernizacyjnej, jeśli jesteś właścicielem domu jednorodzinnego.
Na co uważać przy zakupie
- Moc dobrana do rocznego zużycia z ostatnich rachunków, a nie „na zapas”. Nadwyżka depozytu po 12 miesiącach w większości przepada.
- Kierunek i kąt dachu, zacienienie przez kominy i drzewa, stan pokrycia. Jeśli dach wymaga remontu w ciągu kilku lat, zrób go przed montażem paneli.
- Falownik z możliwością późniejszego podłączenia magazynu, jeśli myślisz o nim w przyszłości.
- Gwarancje: na moduły, na ich wydajność i na falownik, osobno dla sprzętu i montażu.
- Uzgodnienie przeciwpożarowe przy instalacji powyżej 6,5 kW i kompletna dokumentacja powykonawcza.
Najczęstsze pytania
Czy fotowoltaika bez magazynu ma jeszcze sens?
Tak, jeśli instalacja jest dopasowana do zużycia. W naszym przykładzie zestaw 5 kWp zwraca się w około 9 lat. Opłacalność spada, gdy instalacja jest przewymiarowana, a większość energii trafia do sieci po niskich cenach.
Jaka moc instalacji dla domu, który zużywa 4000-5000 kWh rocznie?
Zwykle 4-5 kWp. Przy zużyciu 6000 kWh i więcej, na przykład z pompą ciepła albo samochodem elektrycznym, uzasadnione bywa 6-8 kWp.
Czy mogę dostać dotację do samych paneli w 2026 roku?
Na dziś nie ma ogólnopolskiego programu dotacji do samych paneli dla domów. Program Przydomowe Magazyny Energii dofinansowuje magazyny energii i ciepła oraz falowniki hybrydowe.
Co się dzieje z niewykorzystanym depozytem?
Po 12 miesiącach możesz odzyskać do 20 proc. nadwyżki, a jeśli przeszedłeś z rozliczenia miesięcznego na godzinowe, do 30 proc. Reszta przepada.
